Nie dla krótszego czasu pobytu

Środowisko warsztatów terapii zajęciowej wyraziło swój sprzeciw wobec przygotowywanych zmian w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Szczególnie krytykowane jest określenie maksymalnego czasu pobytu uczestnika w WTZ. Podkreśla się brak alternatywy dla osób niepełnosprawnych po opuszczeniu warsztatu. Celem proponowanych przez rząd zmian jest między innymi zwiększenie aktywności zawodowej osób z niepełnosprawnościami. Przedstawiciele warsztatów podkreślają jednak, że miejsc pracy dla takich osób praktycznie nie ma. Szczególnie dotyczy to małych miejscowości. Poza tym środowisko WTZ uważa, że niektóre osoby potrzebują dłuższej i bardziej indywidualnej rehabilitacji, zanim odnajdą się na otwartym rynku pracy. Ogólnopolskie Forum WTZ alarmuje, że wprowadzenie zmiany ograniczającej uczestnictwo osób niepełnosprawnych w warsztatach będzie miało poważne konsekwencje instytucjonalne dla jednostek samorządu terytorialnego, w szczególności w zakresie organizacyjnym, finansowym i kadrowym, prowadząc do przeciążenia systemu pomocy społecznej oraz wzrostu kosztów realizacji zadań własnych gmin i powiatów.

– Spowoduje to konsekwencje organizacyjne, gdyż to właśnie na jednostki samorządu terytorialnego spadnie obowiązek organizacji dziennej opieki, rehabilitacji społecznej, aktywizacji zawodowej oraz wsparcia rodzin – twierdzi Ogólnopolskie Forum WTZ.

W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odbyło się spotkanie Mai Nowak, pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych, z przedstawicielami warsztatów terapii zajęciowej. Rozmawiano między innymi o zmianach planowanych w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. Wiceministra Maja Nowak, zapewniła, że przed skierowaniem projektowanych rozwiązań do dalszego etapu prac legislacyjnych część z nich zostanie poddana ponownej analizie z udziałem przedstawicieli środowiska warsztatów terapii zajęciowej. Jak podano na stronie pełnomocnika rządu ds. osób niepełnosprawnych, obecnie trwa praca nad wypracowaniem wspólnego, odpowiedzialnego rozwiązania, które w jak największym stopniu uwzględni realne potrzeby warsztatów terapii zajęciowej i osób, dla których one istnieją, w zgodzie z możliwościami rządu w tym zakresie. W Polsce funkcjonuje ponad 700 warsztatów terapii zajęciowej. W rehabilitacji społecznej i zawodowej uczestniczy ok. 29 tys. osób niepełnosprawnych. W województwie pomorskim działa ok. 50 warsztatów, w tym dwa w powiecie kwidzyńskim. Szacuje się, chociaż nie ma oficjalnych statystyk, że we wszystkich warsztatach w kraju ponad 60 proc. uczestników to osoby z upośledzeniem intelektualnym. Z ogólnopolskiego badania przeprowadzonego w czerwcu 2023 r. przez Ogólnopolski Panel Badawczy Ariadna na zlecenie Fundacji im. XBW Ignacego Krasickiego wynika, że 41 proc. firm niechętnie zatrudnia osoby z niepełnosprawnościami. Według danych Głównego Urzędu Statystycznego oraz Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych z 2022 roku wskaźnik zatrudnienia dla osób niepełnosprawnych w wieku 16 lat i więcej wyniósł ok. 9 proc. Oznacza to, że nieznacznie mniej niż jedna na pięć osób niepełnosprawnych miała zatrudnienie w tamtym okresie. Wskaźnik zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami w ministerstwach i urzędach centralnych wynosi ok. 1,7 proc. Ustawowy cel to 6 proc. Rozmowy środowisk związanych z WTZ i przedstawicielami rządu na temat ram funkcjonowania warsztatów terapii zajęciowej w przyszłości trwają.

(jk)