Wirusy na niebieskim tle
Fot. Lela Maffie, Pixabay.com

Niedługo sezon infekcyjny

Trwający od października do kwietnia sezon infekcyjny sprzyja zachorowaniom na choroby zakaźne, ponieważ spędzamy więcej czasu w pomieszczeniach z innymi osobami, niska temperatura i wilgotność powietrza sprawiają, że wirusy dłużej utrzymują się w powietrzu i na powierzchniach, ogrzewanie budynków w sezonie grzewczym wysusza błonę śluzową, co ułatwia wnikanie patogenów do organizmu, a niedobór światła słonecznego powoduje obniżenie poziomu witaminy D w organizmie, czego skutkiem jest obniżenie odporności. Rozprzestrzenianie się chorób zakaźnych można ograniczyć myjąc lub dezynfekując dłonie, wietrząc pomieszczenia, unikając dotykania twarzy nieumytymi rękami, utrzymując dystans od osób z widocznymi objawami infekcji i pozostając w domu jeśli czujemy się źle. Warto też utrzymywać zdrowy styl życia (prawidłowa dieta, odpowiednia ilość snu i aktywności fizycznej, nawodnienie organizmu), ponieważ ma on pozytywny wpływ na odporność i korzystać ze szczepień, które są najskuteczniejszą ochroną przed chorobami takimi jak COVID-19 lub grypa. Choć większość osób przechodzi te choroby łagodnie, wciąż mogą one prowadzić do powikłań, hospitalizacji lub zgonu – szczególnie u osób starszych oraz cierpiących na choroby współistniejące lub zaburzenia odporności. Szczepienia przeciw grypie są bezpłatne dla dzieci w wieku od 6 miesięcy do 18 lat, seniorów w wieku od 65 lat oraz kobiet w ciąży, natomiast dla pozostałych osób oraz seniorów w wieku od 60 lat, jeśli ma im zostać podana szczepionka wysokodawkowa są objęte 50-procentową refundacją. W sezonie infekcyjnym 2026/2027 stosowane są trójwalentne szczepionki inaktywowane Vaxigrip i Influvac oraz wysokodawkowa szczepionka Efluelda o zwiększonej zawartości antygenów, przeznaczona dla osób od 60. roku życia. Szczepionki przeciw grypie są wydawane na receptę. Szczepienia prowadzone są w placówkach podstawowej opieki zdrowotnej oraz – w przypadku osób dorosłych – w aptekach. W sezonie 2026/2027 dostępne są również szczepionki przeciw COVID-19. Stosowana jest szczepionka na bazie mRNA Spikevax XFG. Szczepienia przeciw COVID-19 są bezpłatne – finansuje je Narodowy Fundusz Zdrowia. Osobom w wieku od 12 lat podawana jest jedna dawka. W przypadku osób z ciężkimi niedoborami odporności możliwe jest podanie na podstawie decyzji lekarza kolejnej dawki po upływie co najmniej dwóch miesięcy. Dzieci w wieku od 6 miesięcy do 4 lat otrzymują dwie dawki podawane w odstępie co najmniej 28 dni jeśli nie były wcześniej szczepione lub zakażone wirusem SARS-CoV-2 – w przeciwnym razie są szczepione tylko jedną dawką. Szczepionka jest podawana w dawce 0,5 ml osobom w wieku od 12 lat. Młodsze dzieci otrzymują dawki o połowę mniejsze – 0,25 ml. W bieżącym sezonie zmienił się sposób zapisów na szczepienia przeciw COVID-19. Szczepienia wykonywane są teraz bez e-skierowania – zapisy są prowadzone bezpośrednio w punkcie szczepień. Nie jest już też wymagane wypełnienie papierowego kwestionariusza wstępnego wywiadu przesiewowego. Szczepienia przeciw COVID-19 prowadzone są w placówkach podstawowej opieki zdrowotnej oraz w aptekach, które zawarły umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia.

Szczepienia przeciw grypie i COVID-19 są dobrowolne, ale zalecane, ponieważ zmniejszają ryzyko ciężkiego zachorowania, hospitalizacji i zgonu. Możliwe jest przyjęcie obu szczepionek podczas jednej wizyty – jest to bezpieczne i wręcz zalecane przez ekspertów medycyny. Jeśli szczepienia te są wykonywane oddzielnie, nie ma potrzeby zachowania określonego odstępu czasowego między nimi.

Przemysław Rutkowski